My Blog

Πραξικόπημα και τουρκική εισβολή του 1974

Η κωμόπολη της Λύσης είχε τεράστιες προοπτικές σε όλους τους τομείς, όμως το δίδυμο έγκλημα σε βάρος της Κύπρου με το πραξικόπημα και την τουρκική επιδρομή ανέκοψαν και κατέστρεψαν τη δυναμική της πορεία προς την ανάπτυξη τον Ιούλιο-Αύγουστο του 1974, με τον βίαιο εκτοπισμό των αυτόχθονων κατοίκων της.

Η πρώτη πράξη του κυπριακού δράματος παίχτηκε στις 15 του Ιούλη το 1974 όταν η Χούντα των Αθηνών και το όργανα της στην Κύπρο (Εθνική Φρουρά, ΕΛΔΥΚ, ΕΟΚΑ Β’) ανέτρεψαν τον νόμιμο πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπίσκοπο Μακάριο και εγκατέστησαν κυβέρνηση «μαριονετών» υπό το δημοσιογράφο Νίκο Σαμψών. Πέντε μέρες αργότερα ακολούθησε η δεύτερη πράξη του δράματος όταν η Τουρκία εισβάλλει στρατιωτικά στην Κύπρο με αφορμή το προδοτικό πραξικόπημα για να υλοποιήσει τα ύπουλα σχέδια της σε βάρος της Κύπρου που εξύφαινε δεκαετίες πριν. Οι κερκόπορτες ήταν πλέον ανοικτές.

Το πραξικόπημα πέρασε δυστυχώς και από τη Λύση όπου είχαμε μπλόκα και περιπολίες ενόπλων, περιορισμό κατ’οίκον, συλλήψεις, ανακρίσεις και κακοποιήσεις πολιτών. Μεταξύ των συλληφθέντων και ανακριθέντων κατά το πραξικόπημα στη Λύση περιλαμβάνονται και οι κάτωθι:

Ανδρέας Ττοφιάς
Ανδρέας Καρουλλάς
Λοϊζος Ασπρής
Γεώργιος Α.Γιάννη (Σπορής)
Ανδρέας Γιάλλουρου Αντρεία
Δημητράκης Α.Ζενιέρη
Πανίκος Κολάνης (Ηλία Ράφτη)
Ανδρέας Γ. Λάρκου
Κυριάκος Γ. Λάρκου
Φίλιππος Χρ. Φραγκουλλής
Δημήτρης Μάμας
Σταύρος Παπασταύρου
Σάββας Σουτζιής
Παναγιώτης Νουρής (Πανακκής)
Γεώργιος Κυριάκου (Κοντέα)
Νίκος Λάρκου (Κοντέα)
Παναγιώτης Φωτίου ( Άσσια)
Κώστας Κουκκουρής (Βατυλή)

Στις 20 του Ιούλη οι σιδερόφρακτες ορδές του Αττίλα πατούν το έδαφος της Κύπρου, σκοτώνουν, βιάζουν, ξερριζώνουν, λεηλατούν. Στη δεύτερη φάση της εισβολής που άρχισε στις 14 Αυγούστου 1974 και μετά την καταρρευση της αμυντικής γραμμής της Εθνοφρουράς, τα τουρκικά στρατεύματα προελαύνουν στη Μεσαορία και καταλήγουν στην Αμμόχωστο. Οι κάτοικοι της Λύσης παίρνουν τον τραχύ δρόμο της προσφυγιάς αφήνοντας πίσω τους περιουσίες, βωμούς και εστίες καταφεύγοντας αρχικά στο έδαφος των Αγγλικών βάσεων ( Δασάκι Άχνας, Άχνα, Ξυλοτύμπου, Ορμήδεια…)

Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη φάση της εισβολής πολλά παιδιά της Λύσης πολεμούν στα διάφορα μέτωπα και υπερασπίζονται την ελευθερία και την τιμή της πατρίδας. Το τίμημα για τη Λύση είναι βαρύ:

Πεσόντες
Χριστόφορος Π .Ττόφα
Μιχαήλ Κ. Μαλλής
Ανδρέας Ι. Προκοπά
Ανδρέας Χ. Κουσιάππας
Γεώργιος Κ. Πελίας
Καλλής Α. Νικολέττης

Δολοφονηθέντες από τους Τούρκους
Χριστόδουλος Ξέναρος
Χριστοφής Σιάφκος
Ξενής Π. Ρούσου
Παναγής Κ. Σπύρου
Ιωάννης Γερόπαπας
Άντώνης Γερόπαπας
Κώστας Π. Αττάς
Χαράλαμπος Π. Αττάς

Αγνούμενοι

Παναγιώτης Νικολέττης
Ανδρέας Μακαρίτης
Τάκης Μ. Μούσκου
Δημήτρης Κολάνης
Κυριάκος Γ. Γιάννου
Δημήτρης Στρούθου
Φραντζέσκος Καγκάρη
Ανδρέας Λάρκος
Ξενής Ττόφα

Τραυματισθέντες

Σιαμιλής Κυριάκος του Ττοφή
Ανδρέας Π. Κκαϊλής
Χαράλαμπος Χαραλάμπους
Γιάγκος Χρίστου Παντελή (Τζιαπουρής)
Κυριάκος Αττάς του Παναγή
Δημήτρης Παπαδημήτρης του Μένοικου
Σταύρος Πογιατζής του Ττοφή
Χαράλαμπος Χαραλάμπους του Νικολή
Ανδρέας Καλογήρου του Γιάννη